نقشه En_Route Chart

نویسنده : تانیا رضایی 

نقشه En_Route Chart

مقدمه

ایا تا به حال در مورد نقشه En_route chart اطلاعاتی شنیده اید؟در صورتی که در GPS اختلال به وجود امد،از چه نقشه ای برای ادامه پرواز استفاده میشود؟در ادامه این مقاله به ان خواهیم پرداخت.

ناوبری هوایی یکی از مهم‌ترین ارکان صنعت هوانوردی است و ایمنی پرواز تا حد زیادی به توانایی خلبان در برنامه‌ریزی و اجرای صحیح مسیر پروازی وابسته است. برای تحقق این هدف، ابزارها و نقشه‌های متنوعی در اختیار خلبانان قرار می‌گیرد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها نقشه En_Route Chart یا نقشه مسیر پروازی است. این نقشه اطلاعات لازم برای هدایت هواپیما در مرحله کروز یا مسیر بین مبدأ و مقصد را فراهم می‌کند و به خلبان کمک می‌کند تا با رعایت محدودیت‌های فضای هوایی، ارتفاع‌های ایمن و مسیرهای استاندارد، پروازی ایمن و کارآمد انجام دهد.

تاریخچه و اهمیت

در اوایل هوانوردی، ناوبری بیشتر بر اساس مشاهده زمینی و نشانه‌های طبیعی انجام می‌شد و چارت مسیر استاندار وجود نداشت. در دهه ۱۹۳۰ با ایجاد مسیر های رادیویی در کشور هایی مثل US اولین نقشه های مخصوص مسیر های هوایی شکل گرفت.دهه ۱۹۵۰_۱۹۴۰ با ورود سیستمVOR و گسترش پرواز های IFR،ساز مان هایی مانند Federal Aviation Administration ،چارت های رسمی En_route را منتشر کردند تا خلبانان بتوانند در شرایط مختلف جوی و حتی بدون دید بصری کافی، مسیر خود را با دقت دنبال کنند.

امروزه با وجود سامانه‌های پیشرفته GPS و سیستم‌های مدیریت پرواز (FMS)، نقشه‌های En_Route همچنان یکی از منابع اصلی اطلاعات ناوبری محسوب می‌شوند و نقش مهمی در افزایش آگاهی موقعیتی خلبان دارند.

تعریف En_Route Chart

نوعی نقشه ناوبری هوایی است که اطلاعات مورد نیاز برای پرواز در مسیر را نمایش می‌دهد. این نقشه‌ها برای پروازهای IFR طراحی شده‌اند، اما در برخی موارد خلبانان VFR نیز از اطلاعات آن بهره می‌برند. نقشه‌های En_Route معمولاً مسیرهای هوایی، ایستگاه‌های ناوبری، فضا های کنتر شدهair) space)،نقاط گزارش‌دهی، ارتفاع‌های ایمن، فرکانس‌های ارتباطی،موقعیت و نوع فرودگاه ها و محدودیت‌های فضای هوایی را نشان می‌دهند.

اجزای اصلی نقشه En_Route

1. مسیرهای هوایی (Airways)

این نقشه حاوی تمام Airway های یک کشور می باشد.مسیرهای هوایی جاده‌های نامرئی آسمان هستند که هواپیماها برای حرکت بین نقاط مختلف از آن‌ها استفاده می‌کنند. این مسیرها توسط کمک‌های ناوبری زمینی یا نقاط RNAV تعریف می‌شوند و معمولاً با ترکیبی از حروف و اعداد مشخص می‌گردند.

نمونه‌هایی از مسیرهای هوایی عبارت‌اند از:

• Victor Airways (V Routes)
• Jet Routes (J Routes)
• RNAV Routes (Q و T Routes)

استفاده از این مسیرها موجب نظم بیشتر در ترافیک هوایی و افزایش ایمنی پرواز می‌شود.

2. کمک‌های ناوبری

یکی از مهم‌ترین اطلاعات موجود در نقشه، موقعیت و مشخصات تجهیزات ناوبری است که شامل موارد زیر می‌شود:

• VOR (VHF Omnidirectional Range)
• DME (Distance Measuring Equipment)
• NDB (Non-Directional Beacon)
• TACAN

خلبان با استفاده از این تجهیزات می‌تواند موقعیت خود را تعیین کرده و مسیر تعیین‌شده را دنبال کند.

3. نقاط ناوبری (Waypoints)

 نقاط مشخصی در فضا هستند که معمولاً با نام‌های پنج حرفی نمایش داده می‌شوند. این نقاط به‌ویژه در ناوبری مبتنی بر GPS و RNAV کاربرد فراوانی دارند و امروزه بخش عمده‌ای از مسیرهای هوایی بر اساس آن‌ها طراحی می‌شود.

4. ارتفاع‌های مسیر

برای تضمین ایمنی پرواز، ارتفاع‌های مختلفی روی نقشه درج می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

الف. (MEA(Minimum Enroute Altitude: حداقل ارتفاعی که هم فاصله ایمن از موانع را تضمین میکند و هم پوشش تجهیزات ناوبری را فراهم می اورد.

ب. (Minimum Obstruction Clearance Altitode) MOCA : حداقل ارتفاع

لازم برای عبور ایمن از موانع زمینی.

ج.(Minimum Crossing Altitude)MCA : حداقل ارتفاع مورد نیاز برای عبور از یک نقطه یا تقاطع خاص.

د.(Maximum Authorized Altitude)MAA : بیشترین ارتفاع مجاز برای استفاده از یک مسیر مشخص.

رعایت این ارتفاع ها نقش مهمی در جلوگیری از برخورد با موانع طبیعی و مصنوعی دارد.

5. فضای هوایی

نقشه En Route محدوده‌های مختلف فضای هوایی را نیز نشان می‌دهد، از جمله:

• مناطق کنترل‌شده
• مناطق ممنوعه (Prohibited Areas)
• مناطق محدودشده (Restricted Areas)
• مناطق خطر (Danger Areas)
• مناطق نظامی

خلبان باید قبل از ورود به این مناطق از محدودیت‌های مربوطه آگاهی کامل داشته باشد.

6. فرکانس‌های ارتباطی

برای برقراری ارتباط با مراکز کنترل ترافیک هوایی، فرکانس‌های مختلفی روی نقشه درج می‌شود. این اطلاعات به خلبان امکان می‌دهد در طول مسیر با واحدهای مختلف کنترل تماس برقرار کرده و دستورات لازم را دریافت کند.

7. فضاهای کنترل شده(air space)

۴ فضای کنترل شده که در class های متفاوتی قرار دارند را در اطراف فرودگاه ها را نشان میدهد:

(Aerodrome control zone)ATZ

(Control Zone )CTR

(Terminal control area)TMA

(Control area)CTA

انواع نقشه‌های En_Route

نقشه ارتفاع پایین (Low Altitude En_Route Chart)

این نوع نقشه برای پروازهایی که معمولاً در ارتفاع‌های پایین‌تر از FL180 انجام می‌شوند مورد استفاده قرار می‌گیرد و تمرکز اصلی آن بر مسیرهای VOR و کمک‌های

ناوبری زمینی است.

نقشه ارتفاع بالا (High Altitude En_Route Chart)

برای پروازهای جت و مسیرهای طولانی در ارتفاع‌های بالا استفاده می‌شود. این نقشه‌ها اطلاعات مربوط به Jet Routeها و ساختار ترافیک هوایی در ارتفاعات بالا را نمایش می‌دهند.

کاربرد En_Route Chart در برنامه‌ریزی پرواز

پیش از هر پرواز، خلبان با مطالعه نقشه En_Route موارد زیر را بررسی می‌کند:

• انتخاب بهترین مسیر پروازی
• تعیین ارتفاع مناسب
• شناسایی کمک‌های ناوبری مورد نیاز
• بررسی محدودیت‌های فضای هوایی
• ارزیابی مسیرهای جایگزین در شرایط اضطراری
• برنامه‌ریزی ارتباطات رادیویی

به همین دلیل این نقشه یکی از مهم‌ترین ابزارهای برنامه‌ریزی قبل از پرواز محسوب می‌شود.

نتیجه‌گیری

نقشه En_route chart یکی از اساسی‌ترین ابزارهای ناوبری در هوانوردی مدرن است که اطلاعات جامعی درباره مسیرهای هوایی، تجهیزات ناوبری، ارتفاع‌های ایمن، فرکانس‌های ارتباطی و محدودیت‌های فضای هوایی در اختیار خلبان قرار می‌دهد. آشنایی کامل با این نقشه‌ها برای انجام پروازهای ایمن و حرفه‌ای ضروری است و همچنان با وجود پیشرفت فناوری‌های ناوبری، جایگاه خود را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع اطلاعاتی در صنعت هوانوردی حفظ کرده است.